AI muzika ponovo je u centru pažnje nakon što je novo istraživanje otkrilo da su milioni autorskih pesama navodno korišćeni za treniranje generativnih AI platformi bez dozvole autora i vlasnika prava.
Među imenima koja se pominju nalaze se neke od najvećih svetskih zvezda, uključujući Taylor Swift i Bad Bunny.
U trenutku kada alati poput Suno i Udio omogućavaju svakome da za nekoliko sekundi napravi pesmu uz pomoć tekstualnog upita, postavlja se pitanje: odakle je AI naučio da komponuje muziku koja zvuči toliko uverljivo?
Više od 21 milion pesama u bazama podataka
Prema informacijama koje je objavio The Atlantic, istraživači su pronašli četiri pretražive baze podataka sa približno 21,2 miliona muzičkih zapisa koji su navodno korišćeni za treniranje AI modela za generisanje muzike. Jedna baza sadrži oko 12 miliona pesama, dok druga broji oko 9 miliona numera.
Najveći problem nije sama veličina ovih baza, već činjenica da se među njima nalaze dela brojnih poznatih izvođača za koje nije javno potvrđeno da su dali dozvolu za korišćenje svojih snimaka u AI treningu.
Sudski spor koji bi mogao da definiše pravila igre
Ovo otkriće dolazi u trenutku kada se vode višegodišnji sporovi između velikih diskografskih kuća i AI kompanija. Još 2024. godine najveće muzičke kuće pokrenule su tužbe protiv platformi Suno i Udio, tvrdeći da su njihove tehnologije razvijane na osnovu zaštićenih snimaka bez odgovarajuće licence.
Kompanije koje razvijaju AI muzičke alate uglavnom se pozivaju na koncept „fair use“, odnosno transformativne upotrebe sadržaja, dok nosioci autorskih prava smatraju da se radi o masovnom korišćenju tuđeg rada bez naknade.
Zanimljivo je da pojedine kompanije danas pokušavaju da sakriju detalje o veličini svojih trening baza podataka od javnosti i suda, tvrdeći da bi objavljivanje tih informacija moglo da ugrozi njihovu konkurentsku poziciju.
Šta AI muzika znači za budućnost muzike generalno?
AI muzika više nije eksperiment. Danas se koristi za kreiranje demo snimaka, reklama, sadržaja za društvene mreže, pa čak i kompletnih pesama koje zvuče kao da ih izvode pravi muzičari. Razvoj ove tehnologije otvorio je potpuno novo tržište, ali i ozbiljna pitanja o autorskim pravima, transparentnosti i zaštiti kreativnog rada.
Mnogi u industriji smatraju da će budućnost pripasti licenciranim AI modelima, gde će izvođači i autori imati kontrolu nad tim kako se njihova muzika koristi za obuku veštačke inteligencije. Pojedini sporazumi između diskografskih kuća i AI kompanija već idu u tom pravcu.
AI muzika je stigla. Pravila još nisu.
Bez obzira na to da li AI posmatrate kao alat koji demokratizuje stvaranje muzike ili kao pretnju kreativnoj industriji, jedno je sigurno — bitka između tehnoloških kompanija i muzičke industrije tek ulazi u najzanimljiviju fazu.
Dok milioni korisnika svakodnevno generišu nove pesme jednim klikom, sudovi širom sveta pokušavaju da odgovore na pitanje koje će oblikovati budućnost kreativnog rada: da li AI može da uči na tuđoj muzici bez dozvole autora?
Pročitajte i: Da li je veštačka inteligencija pretnja?
Naslovna fotografija: Photo by Xavier Collin/Image Press Agency
Autor: Mihajlo Piper
Izvor: hypebeast.com
